Historiek

Het Algemeen Psychiatrisch Ziekenhuis Sint-Lucia maakt deel uit van de Congregatie der Zwartzusters van de H. Philippus  Neri.

De congregatie werd gesticht door Francisca Vercauteren en neemt vanaf haar ontstaan de zorg voor psychiatrische patiënten ter harte. Samen met enkele gelijkgezinden ging Fransisca eerst zieken aan huis verzorgen waarbij de vrouwen hun werk onder het patroonschap van de H. Lucia stelden. Zij namen de taak over van de Zwartzusters van Dendermonde die zich tot dan hadden gelast met de ziekenzorg te Sint-Niklaas. Langzamerhand ontwikkelde zich een gestructureerde religieuze gemeenschap.

In 1710 werd in de Ankerstraat een eerste kloostergebouw opgericht. Vanaf dat moment verzorgden de ‘Zusters van het Ziekhuis (toen nog Sieckhuys)’ niet alleen de zieken aan huis, maar namen ze ook op in hun eigen gebouw. In 1717 werden de eerste nieuwe ziekenkamers bijgebouwd.

De zusters kregen het doorheen de geschiedenis hard te verduren. In 1753 werd hun caritatief werk bedreigd door de ideeën van de Verlichting onder de regering van Maria-Theresia en Jozef II. Tijdens de Franse Revolutie werden hun bezittingen verbeurd verklaard en de congregatie zelfs opgeheven. De zusters zetten echter hun werk clandestien verder.

In 1842, na de onafhankelijkheid van België, kreeg het ‘Ziekhuis’, als klooster en verzorgingsinstelling opnieuw een onafhankelijk bestaan en hun geconfisqueerde goederen werden gerestitueerd na het betalen van een aanzienlijke som geld. In die periode nam de congregatie ook de H. Philippus Neri aan als patroonheilige; voortaan heette de orde de Congregatie der Zwartzusters van de H. Philippus Neri.

Sindsdien heeft het ‘Ziekhuis’ een geweldige uitbreiding genomen tot 554 patiënten in 1945. In 1957 werden de eerste lekenpersoneelsleden ingeschakeld en vanaf 1974 werden in het ziekenhuis, dat gedurende meer dan twee eeuwen enkel toegankelijk was voor vrouwelijke patiënten, ook mannen opgenomen. Een belangrijk deel van de taken van de zusters werd in de loop der jaren overgenomen  door inmiddels zo’n 400 lekenmedewerkers waardoor de congregatie zich verzekerd weet van de toekomst van haar levenswerk.

De Zwartzusters hebben bijna 3 eeuwen evolutie in de psychiatrie meegemaakt, gaande van de bewarende en verzorgende functie, die voornamelijk geleid werd door medemenselijke christelijke naastenliefde, tot de moderne hedendaagse wetenschappelijke en professionele behandeling en begeleiding van psychiatrische patiënten, waarbij echter nog steeds gestreefd wordt om het menswaardige aspect voldoende aandacht te geven.

Het Wapenschild: lees meer...